TYFLOBUS Widzieć Więcej poprzez dotyk i dźwięk na Mazowszu

W poprzednim wydaniu Biuletynu HELP opowiedziałam o jednym z realizowanych przez Fundację Szansa dla Niewidomych projektów, czyli o „Dotrzeć do celu – nowocześnie rozumiana samodzielność niewidomych i słabowidzących gwarancją zatrudnienia na rynku pracy w społeczeństwie informacyjnym”. Obiecałam, że przybliżać będę kolejne nasze działania – i oto proszę: posłuchajcie o „Tyflobusie”.

Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej uznało, iż projekt „Tyflobus – Widzieć więcej na Mazowszu” wart jest dofinansowania; że akcja jest niezwykle ważna nie tylko ze względu na osoby z dysfunkcją narządu wzroku, ale i z uwagi na edukację, przybliżenie problematyki i specyfiki tej niepełnosprawności tym, którzy widzą świat nie tylko wzrokiem i dotykiem.

Fundacja zadała pytania: Czy niewidomy może pisać maile? Czy może korzystać z komputera, Internetu, pracować lub studiować? Jakim sposobem osoba z dysfunkcją narządu wzroku może stać się informatykiem, pracownikiem biurowym, grafikiem komputerowym, kimkolwiek zechce? Wszystkich tych, którym wydaje się to niemożliwe, zapraszamy do „Tyflobusa”, gdzie czeka udźwiękowiona i ubrajlowiona przestrzeń, pokazy najnowszych technologii dla niepełnosprawnych, tyflospektakle, tyflografika, stanowisko pracy dla osoby niewidomej, niedowidzącej i seniora.

Główną barierą w życiu osób z dysfunkcją wzroku jest brak świadomości społecznej na temat narzędzi, dzięki którym niewidomi mogą samodzielnie wykonywać codzienne czynności. Przedsięwzięcie ma pokazać widzącej części społeczeństwa, że jest nas wiele tysięcy i że nie można przejść obok nas i naszych problemów obojętnie; ma pokazać urzędnikom, że zagadnienie ma naprawdę dużą skalę i że nie możemy być pozostawieni samym sobie. Jak by to było, gdyby widzący nagle zamknęli oczy w środku miasta, zostali sami, bez wzroku? Jak wróciliby do domu? Przygotowali obiad? Uprasowali sobie sukienkę czy mężowi koszulę? Posprzątaliby mieszkanie? Poszli do pracy? Zarobili na swoje utrzymanie i swojej rodziny? Czy bez udźwiękowienia, ubrajlowienia, bez właściwego przygotowania przestrzeni publicznej, bez godziwego usprzętowienia życia prywatnego, społecznego i zawodowego daliby radę?

„Tyflobus – Widzieć więcej na Mazowszu” to objazdowa akcja informacyjna, której celem jest zapoznanie szerokiej społeczności Mazowsza z możliwościami, jakie niosą nowe technologie i urządzenia przeznaczone dla niewidomych i słabowidzących. O nowościach, z jednej strony, informujemy bezpośrednio samych niewidomych, rodziców i opiekunów dzieci niewidomych i słabowidzących – pokazujemy sprzęt, tyflografikę i systemy udźwiękowienia przestrzeni publicznej, a z drugiej – zainteresowane tematem społeczeństwo, na które składają się również pracownicy firm i instytucji, dla których działania na rzecz niepełnosprawnych są jednym z zadań.

Podczas pokazów oraz spektakli osoby pełnosprawne stawiane są w położeniu osoby niewidomej. Dzięki opasce zasłaniającej oczy, osoba widząca może wcielić się w niepełnosprawnego i przekonać, jak trudno jest odnaleźć się w sytuacji, gdy znajduje się w świecie wyłącznie dźwięku i dotyku.

Podczas prezentacji, każdy ma również możliwość zapoznania się z publikacjami Fundacji Szansa, m.in. Czas na własną firmę, 100 najpiękniejszych miejsc w Polsce – zabytki i krajobrazy wreszcie dostępne dla niewidomych i słabowidzących, Louis Braille – Dotyk Geniuszu itp.

Wszyscy wiemy, że niewidzenie to duży problem i wielu na tym stwierdzeniu poprzestaje, mając przed oczami niewidomych, piszących przy pomocy tabliczki brajlowskiej i dłutka, z możliwościami pracy ograniczonymi niewiele ponad zawody masażysty czy telefonisty. To przestarzałe stereotypy, które należy burzyć, a którym współczesne społeczeństwo tak jeszcze wierzy. Przeciętny obywatel nie uświadamia sobie do końca, jak dziś mogą żyć i pracować osoby niewidome. Dlatego też pragniemy trafić z naszym przekazem zarówno do tzw. zwykłego człowieka, ale i do osób decyzyjnych we władzach samorządowych i administracji oraz przedstawicieli firm, od których zależy dostosowanie miejsc kultury, sportu i pracy. Samochodem o nazwie „Tyflobus” jeździmy z miasta do miasta pokazując modelowe wyposażenie stanowiska nauki, pracy i rozrywki osoby niewidomej, ale przede wszystkim przekonujemy, że niewidomy może być dobrym uczniem w grupie pełnosprawnych rówieśników, wydajnym pracownikiem i zaangażowanym społecznikiem wtedy, kiedy jest równocześnie wsparty przez technologie i akceptowany społecznie. Pokazujemy, jak można prezentować grafikę niewidomym i jak wiele jest różnorodnych technik, które to umożliwiają. Prezentujemy okulary wykrywające przeszkody i system udźwiękowienia przestrzeni publicznej dla niewidomych, które pozwalają na bardziej bezpieczne i samodzielne poruszanie się po mieście. Pokazujemy nowe elektroniczne lupy, powiększalniki i drobny sprzęt domowego i osobistego użytku. Zależy nam, by wiedza o coraz większych możliwościach niewidomych upowszechniała się i zmieniała nastawienie do ich możliwości fizycznych i intelektualnych. Odbiorcami akcji są również sami niewidomi i niedowidzący, którzy czasem, wystarczy, że z powodu zamieszkiwania z dala od dużych miast, nie nadążają za śledzeniem nowin techniczych. Dzięki Tyflobusowi tworzymy okazję do wygodnego zapoznania się z nowym sprzętem, jego praktycznego wypróbowania, sprawdzenia, co dla kogo jest optymalnym rozwiązaniem.

Akcję „Tyflobus – Widzieć więcej na Mazowszu” kierujemy do wszystkich mieszkańców miast powiatowych: osób pełnosprawnych zainteresowanych problemami niewidomych, wśród nich osób młodych, u których dopiero kształtuje się wizerunek niewidomych, ale także do osób starszych – zaniepokojonych perspektywą utraty czy znacznego pogorszenia wzroku, którym zetknięcie z technologiami wspomagającymi funkcjonowanie wzrokowe da nadzieje na dobre funkcjonowanie w przyszłości; do członków rodzin osób niewidomych, władz lokalnych, pracowników PCPR-ów i MOPS-ów, pracowników szkół, urzędów, firm – jako potencjalnych pracodawców niewidomych lub świadczących usługi na ich rzecz itp. Nasz przekaz kierujemy też bezpośrednio do niewidomych i słabowidzących.

W konsekwencji Tyflobusem odwiedziliśmy 42 stolice powiatowe Mazowsza.

To kolejna tego typu akcja Fundacji. Jej odbiór medialny jest niezwykle pozytywny. Społeczność Mazowsza jest niezwykle zainteresowania akcją, której chętnie patronują Gospodarze odwiedzanych przez nas miast.

Województwo Lubuskie także, poprzez przyznane ze środków PFRON dofinansowanie, zaprosiło nas do siebie. I tak od 12 do 29 września 2011 roku „Tyflobus” odwiedzi 14 miast w tym województwie. Fakt ten potwierdza zainteresowanie instytucji państwowych tego rodzaju akcjami.

Dotrzeć do celu!

Któż z nas nie stawia sobie celów? Już w pierwszy dzień każdego roku postanawiamy, że znajdziemy lepszą pracę, że przeczytamy więcej książek, że chodzić będziemy do teatru; obiecujemy sobie, że odchudzimy się, że w końcu nauczymy się języka angielskiego… A kiedy coś nam nie wyjdzie – obiecujemy sobie, że od poniedziałku to już na pewno, że od nowego miesiąca, że od jakiegoś wydarzenia… Każdy z nas pragnie docierać do kolejnych celów, które stawia przed nami życie lub też które stawiamy sobie sami. Bo dopiero wówczas wszystko ma sens. A że osobom z dysfunkcją narządu wzroku jest trudniej, Fundacja Szansa dla Niewidomych wyznaczyła sobie własny cel – pomagać im w ich dążeniach. Dlatego realizujemy wiele projektów, aby wyprostować drogę, którą nasz podopieczny podąża w celu osiągnięcia satysfakcji w każdej sferze jego życia – zawodowej, społecznej, emocjonalnej. Realizujemy kolejne projekty – jak chociażby pn. „Dotrzeć do celu – nowocześnie rozumiana samodzielność niewidomych i słabowidzących gwarancją zatrudnienia na rynku pracy w społeczeństwie informacyjnym”. Już sam jego tytuł jest inspiracją i zachętą. Chcielibyśmy poopowiadać Wam o nim trochę, bo jest naprawdę niezwykle interesujący.

Głównym celem projektu jest poprawa dostępu do zatrudnienia i integracja społeczna osób niewidomych i słabowidzących. Realizujemy go w systemie wieloletnim – od 2009 roku do końca roku bieżącego. Pragniemy zachęcić niewidomych i słabowidzących do podjęcia rzeczywiście dużego wysiłku, ale za to dobrze zaprojektowanego i profesjonalnie wykorzystanego. Wieloletnie doświadczenie pozwoliło nam wypracować efektywne metody pracy i sposoby dostosowania programu szkoleń, materiałów merytorycznych oraz kwalifikacji tyflospecjalistów do potrzeb inwalidów wzroku; pozwoliło nam wypracować takie treści, które pomogą osobom zajmującym się tą zagrożoną wykluczeniem społecznym grupą, zrozumieć ich ograniczenia i potrzeby, a przez to efektywnie im pomagać w rehabilitacji, integracji społecznej, jak również w wejściu na rynek pracy. Dla tej grupy osób niepełnosprawnych skuteczną rehabilitacją jest praca zawodowa, która rozwija umiejętności społeczne i pomaga pokonywać bariery psychofizyczne.

Projekt realizujemy poprzez trzy zadania, w ramach których organizujemy i prowadzimy:

  • szkolenia, kursy, warsztaty – aktywizujące zawodowo i społecznie osoby z dysfunkcją narządu wzroku,
  • zintegrowane działania na rzecz włączania osób niepełnosprawnych w rynek pracy, w szczególności poprzez doradztwo zawodowe; przygotowanie i wdrożenie indywidualnego planu drogi życiowej i zawodowej oraz prowadzenie specjalistycznego poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy, mających na celu przygotowanie do aktywnego poszukiwania pracy i utrzymania w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych,
  • szkolenia, kursy i warsztaty dla członków rodzin, opiekunów i wolontariuszy.

Co proponujemy niewidomym? Kursy, szkolenia i warsztaty z niezmiernie szerokiego zakresu, m.in.: praca nad wizerunkiem, usprawnienie rehabilitacyjne, poznanie metod nauki języków obcych, polskie i europejskie prawo pracy, sprawne pozyskiwanie informacji z Internetu, zajęcia mające na celu pozyskanie umiejętności samodzielnego podpisywania się, pisania CV i listów motywacyjnych, zasad odbywania rozmów kwalifikacyjnych i autoprezentacji; zajęcia dotyczące pokonywania barier psychospołecznych itp.

Proponujemy pośrednictwo pracy, indywidualne poradnictwo zawodowe, realizowane przez specjalistów, m.in. doradców zawodowych, psychologów, instruktorów rehabilitacji i rehabilitantów wzroku, spotkania w ramach grup wsparcia.

Równocześnie podejmujemy działania na rzecz rodzin, opiekunów i wolontariuszy naszych podopiecznych. Pomagamy zrozumieć ograniczenia i możliwości osób niewidomych i słabowidzących, zapewniamy spotkania z szeroką grupą specjalistów.

Wszyscy uczestnicy projektu mają możliwość otrzymania materiałów szkoleniowych, zarówno w druku zwykłym, jak i powiększonym czy też w brajlu.

W konsekwencji z naszej pomocy skorzysta kilkaset osób.

Oj, długo możnaby pisać o projekcie „Dotrzeć do celu”, bo dużo w nim proponujemy. To także jeden z naszych celów – samodzielność zawodowa osób niewidomych i słabowidzących; to ona daje uczucie wolności; to ona sprawia, że mamy właściwe poczucie własnej wartości oraz to, że nie musimy oglądać się na innych. Pracownicy i wolontariusze Fundacji, nie zważając na ilość zaangażowanego czasu, dokładają wszelkich starań, by środowisko osób niewidomych i słabowidzących rozświetlało się samodzielnością i niezależnością. Samodzielność i niezależność osób niewidomych i słabowidzących to jeden z głównych celów działalności Fundacji – docieramy do niego małymi kroczkami, bo spraw do załatwienia w tym temacie jest ogromnie dużo. Ale dajemy radę!

Czy wiecie, że „Dotrzeć do celu” to tylko jeden z realizowanych przez Fundację projektów? Chcecie posłuchać o kolejnych? Zajrzyjcie więc do następnego wydania biuletynu.

Więcej o Fundacji na stronie www.szansa.waw.pl.