Jaws dla Windows, czyli program nie tylko dla profesjonalistów

Często spotykam się z opiniami, że zakup drogich płatnych czytników ekranu nie ma sensu w przypadku niezaawansowanych niewidomych użytkowników komputerów, a jedynie dla profesjonalistów, którzy zajmują się programowaniem lub inną profesjonalną pracą przy użyciu Windows i narzędzi stosowanych w firmach, jak np. system SAP. Czy jest tak rzeczywiście? Otóż… nie. Program Jaws, w porównaniu z konkurencją, tak płatną od firmy Dolphin, jak i darmową w postaci NVDA oferuje funkcje, które mogą przydać się właśnie użytkownikom niezaawansowanym. Opiszę tutaj działanie jednej z nich.

Możliwość korzystania ze skrótów dostępnych na stronie sieci Web to funkcja, którą znajdziecie tylko w programie Jaws, a jest ona dostępna od wersji 16.0 i późniejszych. Moim zdaniem nie jest ona kierowana szczególnie do użytkowników zaawansowanych, ale właśnie do początkujących i średniozaawansowanych, którym trudno jest zapamiętać dużą ilość skrótów do pracy ze złożonymi stronami. Przykładem takiej strony jest klasyczna witryna portalu społecznościowego Facebook.

Jeśli chcemy przeczytać jedynie aktualności, polubić je w czasie czytania lub udostępnić post, to warto skorzystać z funkcji pozwalającej na używanie skrótów klawiszowych dostępnych na stronach internetowych. W ten sposób konieczne będzie zapamiętanie tylko kilku skrótów służących do interakcji z postami na osi czasu i ich czytaniem. Nie będzie konieczne przemieszczanie się po nagłówkach, regionach aria, przyciskach z rozwijanymi menu, czyli po tym wszystkim, co użytkownikom mniej zaawansowanym może sprawiać problem.

Jak włączyć tę funkcję? Domyślnie jest ona włączona i niczego nie trzeba zmieniać. Jeśli z jakichś względów chcecie ją jednak wyłączyć, bo na przykład wolicie standardową interakcję przy użyciu klawiszy szybkiej nawigacji, które mogą być konfliktowe ze skrótami dostępnymi na stronie, to można to zrobić w centrum ustawień. Wciskamy klawisz Jaws+j, aby otworzyć okno Jaws lub menu kontekstowe Jaws z zasobnika systemowego. Jeśli otwarte jest okno Jaws, to należy wcisnąć Alt i następnie strzałkami w lewo lub prawo odnaleźć menu narzędzia i rozwinąć je strzałką w dół lub przyciskiem Enter. Gdy Jaws skonfigurowany jest na wyświetlanie w zasobniku systemowym, to po wciśnięciu klawisz Jaws+j należy poruszać się strzałkami w górę i w dół, a następnie wybrać i rozwinąć podmenu narzędzia. W menu narzędzia trzeba odnaleźć i uaktywnić polecenie „Centrum ustawień”. Po otwarciu domyślnych ustawień Jaws trzeba klawiszem Tab przejść na drzewo ustawień, odnaleźć grupę web/html/pdf, rozwinąć ją, odnaleźć podgrupę ustawień „Różne”, a następnie wcisnąć F6, aby przejść do panelu z dostępnymi opcjami w grupie „Różne”. Teraz wystarczy już tylko odnaleźć przy użyciu tab lub shift+tab i odznaczyć pole wyboru: “Pozwól aplikacji internetowej zachować skróty klawiszowe” i powrócić klawiszem F6 do drzewa opcji, przejść tabulatorem najpierw do przycisku „zastosuj” i wcisnąć go spacją w celu zapisania zmian, a następnie do przycisku „Ok” i wcisnąć go w celu zamknięcia centrum ustawień. Co ciekawe, przy takiej kombinacji nadal będzie można korzystać ze skrótów oferowanych na stronach, wystarczy tylko wyłączyć wirtualny kursor PC skrótem klawisz Jaws+z, a strony będą mogły być obsługiwane przy użyciu skrótów na nich dostępnych.

Ustawienie to nie jest dostępne tylko w konfiguracji domyślnej default.jcf, więc można włączyć je dla jednej przeglądarki internetowej, na przykład Firefox, a wyłączyć dla innej, na przykład Chrome od firmy Google. Jak widać możliwości jest wiele.

Podsumowanie

Zalety możliwości używania skrótów na stronach są dwie, ale bardzo znaczące. Pierwszą opisaną wyżej jest uproszczenie obsługi do funkcji, które użytkownika interesują, wystarczy zapamiętać kilka skrótów, żeby wykonać to, co się chce.

Druga zaleta ma charakter bardziej przyszłościowy i może przydać się do korzystania ze złożonych aplikacji takich jak webowe wersje Office, dokumenty Google itp. Jeżeli inne czytniki wprowadzą możliwość używania skrótów dostępnych na stronach i w aplikacjach webowych, to będzie można uczyć się wielu skrótów dostępnych na tych właśnie stronach i w aplikacjach internetowych, a potem używać ich niezależnie od czytnika ekranu, jaki będzie używany, tak jak dziś ma to miejsce w klasycznych aplikacjach użytkowych w systemie Windows posiadających swoje skróty.