Jak reagować jeżeli dostrzegasz znęcanie się nad niewidomym bądź słabowidzącym dzieckiem ze strony jego rówieśników? CZ II

Przemoc wobec ciała zabija też duszę. Barbara Rosiek

W poprzednim numerze HELP podjęliśmy niezwykle ważny temat jakim jest agresja i jej przeciwdziałanie. W numerze aktualnym kontynuujemy rozważania, skupiając się na kolejnych wskazówkach mogących pomóc nam odpowiedzieć na pytanie jak reagować, jeżeli dostrzeżemy znęcanie się nad niewidomym bądź słabowidzącym dzieckiem.

1. Wspieraj własne dziecko:

Jeśli dowiesz się w jakikolwiek sposób, że twoje dziecko jest nękane, nie zwlekaj. Natychmiast porozmawiaj z nim o tym. Staraj się być czujny do uczuć dziecka. Bądź wyrozumiały i wspierający. Wyjaśnij dziecku, że nie jest to jego wina, iż ktoś silniejszy się nad nim znęca i nie ma żadnego wstydu w mówieniu o tym. Po prostu agresja nigdy nie może być tolerowana. Opowiedz o tym jak ty bądź ktoś ze znajomych czy rodziny, poradził sobie ze znęcaniem się będąc dzieckiem. Ponieważ jest prawie pewne, że będzie cię przepełniało intensywne poczucie gniewu w stosunku do sprawców, zwróć szczególną uwagę, aby być opanowanym podczas rozmowy, aby dziecko czuło się bezpiecznie, co zapewni, że się nie zniechęci do rozmowy na ten temat, czy jeszcze gorzej zamknie ten problem w sobie. Bądź bardzo czujny tak jak rozmawiasz o bardzo osobistych przeżyciach dziecka.

2. Zbierz jak najwięcej informacji:

Dowiedz się wszystkiego o incydencie lub incydentach jakie miały miejsce. Kto był uczestnikiem? Jak długo to trwa? Dowiedz się jakie metody przeciwdziałania agresji, stosuje szkoła. Zgromadź jak najwięcej faktów, aby podejść do rozwiązania problemu racjonalnie i skutecznie.

3. Bądź spokojny:

Pozytywne porozumiewanie się jest zazwyczaj kluczem do osiągnięcia dobrych wyników. Rozmawiaj z przedstawicielami szkoły i rodzicami agresora w spokojny obiektywny sposób. Daj swoją postawą zrozumieć wszystkim, iż przychodzisz po to, aby znaleźć praktyczne rozwiązanie niefortunnej sytuacji. A nie po to aby szukać winnych i ich karać. Druga strona zajścia może zareagować w sposób obronny, jeżeli zobaczy, że jesteś w gniewie, bądź je o coś posadzasz, co, z kolei, mocno utrudni i oddali rozwiązanie problemu. Będziecie wspólnie musieli znaleźć rozwiązanie, wiec wyklucz możliwość oporu bądź niechęci do współpracy z tobą wykazując opanowaną postawę.

4. Bądź wytrwały, nie ustępuj, nie daj się zbyć:

Agresja nie może być tolerowana po tym jak zostało odkryte, że miała czy ma miejsce. Jeżeli znęcanie się nad twoim dzieckiem jest kontynuowane i nauczyciele nie reagują w sposób niezwłoczny, nie wahaj się udać się z problemem wyżej. Zawiadom szkolnego psychologa i władze szkoły. Jeżeli to nie przynosi oczekiwanego rozwiązania, przedstaw problem lokalnemu kuratorowi oświaty. Analiza dotychczasowych przypadków agresji w szkole wykazuje, że najprawdopodobniej nie będziesz musiał posuwać się aż tak daleko, ale musisz być zawsze na to przygotowany. I twoja postawa musi o tym wyraźnie świadczyć. Miej pisemne dowody wszystkich odbytych rozmów oraz korespondencji z nauczycielami, szkolnymi psychologami czy władzami szkoły.

5. Wykorzystuj prawo do indywidualnego nauczania:

Jeżeli agresja w stosunku do twojego dziecka jest spowodowana tym, że jest słabowidzące i znęcanie się zakłóca jego naukę, szkoła zgodnie z przepisami, jest zobowiązana do zapewnienia warunków nauki gdzie czynnik prześladowania jest całkowicie wyeliminowany. Szkoła jest również zobowiązana zapewnić opiekę psychologa, aby zniwelować następstwa agresji w życiu dziecka. Zorganizuj spotkanie z gronem nauczycieli i władzami szkoły, aby wspólnie opracować plan przeciwdziałania znęcaniu się.

Agresja wśród uczniów ma bardzo silny aspekt fizyczny, ale jej elementem są również szykany słowne i ośmieszanie. Kilka wskazówek jak rozpoznać ucznia, który może być agresorem. Uczniowie tacy:

  • mają potrzebę dominacji wobec innych, chcą ich podporządkować sobie, używając groźby i siły,
  • systematycznie dokuczają, wyśmiewają, ośmieszają, przezywają, robią sobie żarty, biją, popychają, kopią,
  • łatwo popadają w gniew, są impulsywne,
  • generalnie są nastawione ,,na nie”, potrafią też być agresywne wobec dorosłych,
  • są zadowolone i często dumne z własnych poczynań, bez poczucia wstydu i winy,
  • mają łatwy kontakt z otoczeniem, umieją się wybronić w trudnej sytuacji – mają na wszystko odpowiedź,
  • są biegłe w udawaniu,
  • dość wcześnie prezentują zachowania antyspołeczne. Takie jak: kradzieże, wandalizm, picie alkoholu.

Nie ma szybkiego bądź jednoznacznego rozwiązania problemu agresji ze strony rówieśników w szkole. Ten problem jest złożony i wymaga zaangażowania się rodzin, nauczycieli, władz i członków lokalnego społeczeństwa.

Nie jesteśmy bezradni wobec zjawiska agresji i przemocy!

Jeśli udało się Tobie znaleźć rozwiązanie, nie omieszkaj podzielić się doświadczeniem z innymi, którzy mogą w tej chwili cierpieć. My wszyscy napotykamy ten problem na którymś etapie i czym więcej pożytecznej informacji jest dostępnej tym lżej każdemu jest znaleźć rozwiązanie swojego konkretnego problemu.

Jak reagować jeżeli dostrzegasz znęcanie się nad niewidomym bądź słabowidzącym dzieckiem? (cz.1)

„Przemoc wobec ciała zabija też duszę” Barbara Rosiek

Rozmawiając o agresji należy zacząć od tego, że uświadomimy sobie i przyznamy, iż agresja jest obecna prawie na co dzień w życiu naszych dzieci. W tej bądź innej postaci każdy z nią się spotyka i jest zmuszony stawić jej czoło.

Czym jest przemoc?

Przemoc ma miejsce wtedy, kiedy ktoś w sposób powtarzalny umyślnie wyrządza cierpienie, bądź grozi innej osobie. Przemoc może mieć wiele postaci: może mieć miejsce interpersonalnie, na piśmie, w Internecie, w rozmowie przez telefon komórkowy, w szkole, w autobusie, na podwórku, w domu – dosłownie wszędzie. Charakteryzuje się tym, że:

  • sprawca działa w sposób świadomy, zamierzony, mając na celu podporządkowanie ofiary,
  • występuje nierówność sił (ofiara jest słabsza
  • fizycznie),
  • występuje naruszenie praw, wolności i dobra osobistego dziecka,
  • objawia się bólem, cierpieniem, uszczerbkiem na zdrowiu.

Szeroka literatura psychologiczna poświęcona problematyce agresji wskazuje na niezwykłą złożoność zjawiska. Nie wnikając w poszczególne teorie agresji, różnorodności definicyjne przyjmuje się, że agresją czy zachowaniem agresywnym jest każde zamierzone działanie – w formie fizycznej lub słownej – mające na celu wyrządzenie komuś lub czemuś szkody, straty, bólu.

Obok pojęcia agresji w literaturze, niejako w formie zamiennika, występuje pojęcie przemocy. Niektórzy pedagodzy biorą tu pod uwagę trzy zasadnicze elementy przemocy: rodzaj zachowania, motywy i skutki przemocy. Uczeń doznający przemocy lub będący jej świadkiem staje w trudnej dla niego sytuacji, związanej ze zmienionym stanem emocjonalnym, który potem przenosi się na życie dorosłe. Jeżeli do całej złożoności problemu dochodzi fakt, iż ofiarą jest dziecko niepełnosprawne, to powstaje problem, który potrafi przerosnąć nie tylko maltretowane dziecko, ale również rodziców bądź nauczycieli w szkole.

Poniżej znajduje się 5 wskazówek jak przeciwdziałać znęcaniu się i agresji.

1. Aby zabrać się za rozwiązanie problemu znęcania się nad słabszymi, w pierwszym kroku należy uświadomić sobie, że ów problem istnieje:

Wielu ludzi nie jest w stanie nawet pogodzić się z myślą, że niewidome bądź słabowidzące dziecko może być ofiarą znęcania się ze strony swoich rówieśników w klasie, szkole czy na podwórku. Niestety, dzieci noszące okulary tradycyjnie jako pierwsze zostają uznawane za słabsze i dlatego w pierwszej kolejności zostają ofiarami silniejszych zabijaków/łobuzów w swoim otoczeniu. Badania przeprowadzone przez brytyjskich naukowców w 2005 w Bristolu wykryły, że dzieci noszące okulary padają ofiarami znęcania się o 35–40 % częściej od dzieci bez okularów. W/w badania również jednoznacznie udowodniły, że agresywni rówieśnicy traktują dzieci z dowolnym, nawet najmniejszym stopniu niedowidzenia jako wyśmienite ofiary swojej agresji.

2. Należy bardzo czujnie obserwować własne dziecko, aby upewnić się czy nie jest ofiarą znęcania się:

Niektóre zachowania na pozór nie mają z agresją żadnego związku, jednak po bliższym przyjrzeniu się im łatwo zauważyć ich powiązanie z zachowaniem agresywnym. Ponieważ dzieci ze specjalnymi potrzebami bardzo często nie znajdują pełnej akceptacji wśród swoich rówieśników, to skutkuje nierzadko tym, że zdobywają niskie pozycje w otoczeniu swoich rówieśników. A to z kolei znaczy, że nie mają wsparcia wśród kolegów i właśnie tę cechę natychmiast wychwytują agresorzy. Szczególnie dotyczy to dzieci niedowidzących, które często borykają się z poczuciem niskiej samooceny. Akty agresji są bardzo często niezauważane, ponieważ dziecko z obawy przed powtórnym pobiciem, sponiewieraniem, ośmieszaniem, nie chce o tym komukolwiek powiedzieć. Niestety, podobna postawa jest przejawiana niejednokrotnie i przez samych rodziców, nawet jeżeli wiedzą o kłopotach swojego dziecka. Dlatego tak ważna jest rozmowa ze swoim dzieckiem o agresji i przemocy. Należy uświadomić mu, z całkowitą pewnością, że nas rozumie, że przemoc i agresja są bezwarunkowo niedopuszczalne, nigdy nie należy jej tolerować i nie należy się wstydzić opowiedzieć o tym.

3. Należy poinformować nauczycieli i kierownictwo szkoły o szczegółowych kłopotach, jakim musi stawiać czoło dziecko, kiedy jest ofiarą agresji:

Nawiąż współpracę z nauczycielami dziecka i dyrektorem szkoły. Poinformuj ich o rodzaju uszkodzenia narządu wzroku, który twoje dziecko posiada. Pokaż im jakie twoje dziecko ma silne strony i gdzie jest strefa jego podatności na zranienie. Opracuj z bezpośrednimi nauczycielami szczegółowe schematy przeciwdziałania. Np. jeśli podczas obiadu na stołówce ktoś rzuca w twoje dziecko jedzeniem, nauczyciel powinien dopilnować, aby takie zajście więcej nie miało miejsca.

4. Naucz dziecko jak być odpornym i się bronić:

Wytłumacz dziecku, że ono może mieć wielu innych kolegów w szkole i że na świecie jest wiele innych szkół. Zachęć je do zaprzyjaźniania się z jak największą ilością rówieśników. Czym więcej kolegów dziecko ma w klasie, tym mniejsze szanse, że zostanie wybrane na ofiarę agresji. Badania jednoznacznie wykazują, iż agresorzy wybierają na swoje ofiary „samotników” – dzieci, które nie mają kolegów i komu brakuje wsparcia ze strony rówieśników. Naucz je nie tolerować agresji i natychmiast informować dorosłych, kiedy odczuwa jakąkolwiek presję. Jeśli dziecko jest postrzegane jako silna osobowość, to – jak wskazują badania – w zupełności wystarczy, aby zniechęcić agresorów do zaczepiania go.

5. Uważaj na agresję w Internecie:

W ostatnich latach agresorzy używają Internetu oraz różnorodnych narzędzi w portalach społecznościach, aby nękać swoje ofiary. Psycholodzy, pedagodzy, autorzy mediów elektronicznych dla dzieci niepełnosprawnych jednoznacznie sugerują nadzorowanie co nasze dziecko robi w komputerze i telefonie komórkowym. Przede wszystkim naszym obowiązkiem jest nauczyć dziecko nigdy, pod żadnym pretekstem, nie udostępniać informacji osobistych w Internecie. Należy rozważyć zainstalowanie internetowych filtrów bezpieczeństwa, które pomogą nam czuwać nad treściami, które docierają do naszego dziecka. Teraz dostępne jest nawet darmowe oprogramowanie, które po zainstalowaniu w nowoczesnym telefonie komórkowym pozwoli nam nie tylko dokładnie wiedzieć, w którym miejscu znajduje się nasze dziecko w danej chwili, ale też mieć wgląd do wszystkich treści wysyłanych na i z jego telefonu. Użytkowanie takiego oprogramowania przez rodziców jest zarówno zgodne z prawem, jak i etyczne. W ten sposób możemy wykluczyć dotarcie zastraszających, bądź obraźliwych treści do naszego dziecka przez komputer czy telefon, kiedy znajduje się poza fizycznym zasięgiem agresorów.

W następnym numerze przeczytacie Państwo jak rozpoznać potencjalnego agresora w szkolnym środowisku oraz jak przeciwdziałać znęcaniu się nad własnym dzieckiem.