Możliwość rozpoznawania pieniędzy przez osoby niewidome

Choć świat postępuje ciągle do przodu i transakcje bezgotówkowe to w Polsce już codzienność, to jednak jeszcze długo będziemy nosić gotówkę w portfelu. Co jednak zrobić gdy się nie widzi, a chce się mieć pełną kontrolę nad swoim portfelem?

Jest na to kilka sposobów, które w niniejszym artykule postaram się przedstawić. Rozpoznawanie pieniędzy to cenna i ważna umiejętność. Nawet jeśli ktoś tego nie potrafi, to nie powinien się zniechęcać. Mam nadzieję, że każdy – po przeczytaniu – znajdzie sposób wygodny dla siebie.

Pieniądz to inaczej materialny lub niematerialny środek płatniczy, który można wymienić na usługę lub towar.

Podstawowe rodzaje pieniądza to:

• pieniądz zdawkowy (gotówkowy),

• pieniądz kruszcowy,

• pieniądz metalowy (monety),

• pieniądz papierowy (banknoty),

• pieniądz rozrachunkowy (bezgotówkowy),

• czeki,

• weksle,

• obligacje,

• bony,

• pieniądz bankowy,

• pieniądz międzynarodowy.

Banknoty wykonuje się ze specjalnego papieru banknotowego, do którego produkcji używa się ścier drzewny, celulozę i surowiec włóknisty np. bawełny. Do produkcji banknotów można też użyć sztucznego tworzywa nie zawierającego celulozy. Metalowym odpowiednikiem banknotu jest bilon, albo moneta. Przednia strona banknotu to awers. Druga strona to rewers. Awers musi zawierać informacje o emitencie banknotu i nominale. Element dodatkowy to wizerunek postaci, budynku, zwierzęcia lub innego motywu jednoznacznie kojarzącego się z krajem emitenta. Strona odwrotna może być podobna lub pusta.

Banknot to pieniądz emitowany przez bank centralny, będący prawnym środkiem płatniczym w danym kraju, mający postać papierową. (https://procredito.pl/)

W niniejszym artykule skupiono się na rozpoznawaniu pieniędzy – metalowych, czyli monet i pieniędzy papierowych, czyli banknotów – przez osoby niewidome.

Naturalnym sposobem rozpoznawania monet jest wzrok. Narodowy Bank Polski pomyślał o osobach niewidomych i wprowadził udogodnienie pozwalające rozpoznawać nominały monet dotykiem. Dotyk to naturalny i najszybszy sposób rozpoznawania monet przez osoby niewidome.

Jeśli chodzi o polskie monety, to mamy 9 nominałów. Dotykiem rozpoznajemy po wielkości i po rancie. Możemy wyróżnić 3 grupy ze względu na wykończenie brzegu monety.

Mamy 2 monety z gładkim rantem (2 grosze i 2 złote), 3 z przerywanym karbowaniem na nim (5 groszy, 10 groszy, złotówka) i 4 z ciągłym karbowaniem (1 grosz, 20 groszy, 50 groszy, 5 złotych).

Najłatwiej rozpoznać grupę z gładkim rantem. 2 złote jest po prostu grubsze i cięższe od 2 groszy.

Następna grupa ma rant przerywany. 5 groszy jest duże i cienkie, 10 groszy jest małe i cienkie, a złotówka jest duża i gruba w porównaniu z tymi trzema.

Najtrudniejsza grupa do rozpoznania to monety z ciągłym karbowaniem. 1 grosz jest mały i „chudy”, 20 groszy jest większe, ale cienkie, 50 groszy jest większe, ale również cienkie i 5 zł jest duże i grube.

Najlepiej zacząć naukę rozpoznawania pieniędzy od tych trzech grup. Potem, gdy już stopniowo dojdziemy do wprawy, możemy mieszać grupy. Jeśli chodzi o dzieci, to dobrze spełnia tu swoją rolę zabawa w sklep. Można też sortować monety po nominałach i w ten sposób zapamiętywać wielkość i ranty. Po kilku takich eksperymentach powinno się nauczyć rozpoznawać bilon.

Innym rozwiązaniem jest stosowanie bilonówki. Można ich poszukać w sklepach. Z pewnością mają je w ofercie tyflofirmy takie jak Altix. Są różne konstrukcje takich rozwiązań, ale zasada działania jest taka, że są otwory, do których dopasowujemy monety. W ten sposób mamy je posortowane i wiemy, których ile mamy.

Trzecie rozwiązanie to zakup specjalnego sortownika do monet. Opiszę pokrótce zasadę działania takiego sortownika. Są to miski umieszczone jedna na drugiej z różnymi otworami, tak jak sito. Na górze największe, na dole najmniejsze. Wsypujemy monety na górę i potrząsamy, albo kręcimy korbą. Wówczas największe, czyli pięciozłotówki zostają na górze, a najmniejsze, czyli grosz, spadają na dół. Nie można jednak założyć, że im niżej, tym mniejszy nominał, bo na przykład 10 groszy mniejsze jest od 5 groszy. Należy sobie oznaczyć miski, które są z jakim nominałem i wówczas po potrząśnięciu mamy posortowane monety. Taki sortownik to rozwiązanie dość duże i stacjonarne. Bilonówkę możemy zabrać do torebki i na zakupach mieć wszystko pod kontrolą. Sortowanie przydaje się gdy mamy dużo nieposortowanego bilonu, żeby ułatwić sobie pracę. Wówczas na zakupy możemy zabrać określoną ilość gotówki i pamiętać gdzie co mamy. Niestety, trudno znaleźć tylko sam sorter bez liczarki i niepotrzebnej elektroniki i wyświetlacza… Jeśli się to nie uda, to w sieci są porady jak zrobić taki sorter samemu z kartonu.

Rozpoznawanie banknotów jest trudniejsze i wymaga umiejętności i sprytu. Naturalnym sposobem rozpoznawania papierowych banknotów jest wzrok. Co zrobić, gdy wzroku zabraknie, a chcemy być samodzielni w tej dziedzinie? Na to pytanie odpowie poniższa część artykułu.

Mamy 6 nominałów banknotów: 10 złotych, 20 złotych, 50 złotych, 100 złotych, 200 złotych i 500 złotych. Banknoty różnią się wielkością, jednak jest to zbyt mała różnica, by można ją wykorzystać przy bezwzrokowym rozpoznawaniu pieniędzy. Narodowy Bank Polski pomyślał również o osobach niewidomych i każdy nominał ma inny znak wypukły. Oznaczenie to znajduje się w dolnym lewym rogu banknotu. Jest to odpowiednio: 10 zł – kwadrat, 20 zł – koło, 50 zł – romb, 100 zł – krzyż, 200 zł – trójkąt, 500 zł – dwie pionowe linie złożone z drobnych kwadratów oraz układ linii na krótszych krawędziach.

Oznaczenia te jednak nie sprawdzają się w praktyce. Są nieczytelne, zwłaszcza gdy banknot jest podniszczony. Na szczęście banknoty różnią się wielkością i możemy zastosować ramkę z wycięciami. Ramki takie można nabyć w tyflofirmach, np. Altix. Ramka taka to prostokątny kawałek plastiku z wycięciami na nominały. Banknoty rozpoznajemy po szerokości. Przykładowo 10 zł sięga do pierwszego wycięcia, 20 zł do drugiego i tak dalej. Im większy nominał, tym szerszy banknot. Ramka taka dodatkowo ma w środku wycięty prostokąt na podpis. Służy ona do tego, by zmieścić się z podpisem w odpowiednim miejscu. Gdy chcemy złożyć podpis na dokumencie, prosimy tylko kogoś o odpowiednie ustawienie ramki i możemy swobodnie składać podpis, nie martwiąc się o to, że podpis będzie w nieodpowiednim miejscu. Ramka jest mała, cienka i praktycznie zawsze możemy mieć ją w portfelu.

Innym rozwiązaniem służącym do rozpoznawania banknotów jest aplikacja Czytnik pieniędzy. Czytnik taki jest stworzony specjalnie z myślą o osobach niewidomych. Działa na IOS. Może warto poszukać i sprawdzić, czy jest na Androida? Osobiście nie sprawdzałem. Aby pobrać aplikację na swój telefon, należy w Appstor wpisać LookTel Money Reader. Po pobraniu aplikacja przekształci się w czytnik pieniędzy i wszystkie komunikaty będą po polsku. Czytnik pieniędzy do rozpoznawania banknotów używa kamery. Żeby wszystko prawidłowo zadziałało, należy zgodzić się na dostęp do aparatu. Rozpoznawanie odbywa się na zasadzie porównywania wzoru banknotów.

Aplikacja Czytnik pieniędzy jest niezwykle prosta i intuicyjna. Żeby sprawdzić jaki banknot trzymamy w ręku, wystarczy tylko odpalić aplikację i podsunąć pod aparat pieniądz. Nie jest ważne jaką stroną podsuwamy, nie jest też ważne, czy do góry nogami. Mało tego, banknot, który chcemy rozpoznać, może być nawet złożony na pół. Odpowiedniego podkładania banknotu trzeba się po prostu nauczyć. Dobra odległość aparatu od banknotu to około 15 cm. Zasada działania aplikacji jest taka, że gdy uda się rozpoznać banknot, to program oznajmia głosem nominał. Dzięki takiemu rozwiązaniu można powiedzieć, że mamy portfel pod kontrolą. Program działa stabilnie i niezawodnie. Rozpoznaje bez problemu nawet podniszczone i wytarte banknoty. Można nim rozpoznawać nawet w ciemności. Gdy jest zbyt ciemno, lampa telefonu włączy i wyłączy się automatycznie. Telefon nosimy znacznie częściej z sobą niż specjalną ramkę, dlatego uważam, że Czytnik pieniędzy i ramka dobrze się uzupełniają. Z drugiej strony ktoś może chcieć używać tylko ramki, albo rozpoznawać tylko po wypukłych znakach. Dobrze, że jest wybór i są możliwości. Gorzej byłoby, gdyby rozpoznawanie pieniędzy było niemożliwe.

Pieniędzy używamy na co dzień. Dobrze, że są możliwości rozpoznawania ich przez osoby niewidome. Szkoda tylko, że znaki na banknotach są słabo wyczuwalne. Na szczęście technika podsuwa nam różne możliwości rozpoznawania pieniędzy. Rozpoznawanie gotówki przez osoby niewidome jest ważne ze względu na dwa aspekty. Pierwszy to samodzielność finansowa, czyli kontrola portfela, która może stać się pierwszym krokiem do niezależności finansowej. Drugi aspekt to to, że możemy mieć pewność, że nikt nas nie oszuka i że my nikogo nie oszukamy.

Liczę na to, że każdy, kto przeczyta artykuł, znajdzie dogodną dla siebie metodę rozpoznawania pieniędzy. Najważniejsze, żeby się nie zniechęcać, a owoce w postaci umiejętności rozpoznawania gotówki przyjdą z pewnością. Gdyby jednak pojawiły się pytania czy wątpliwości, to zapraszam do kontaktu: przymat82@gmail.com

Komentarze

komentarze