Komputer dla Homera w 2011 roku

8 sierpnia bieżącego roku Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) rozpoczął nabór wniosków w ramach programu Komputer dla Homera 2010. Jak wiadomo, wnioski miały być zbierane już w roku ubiegłym, jednak z powodu trudności finansowych, termin realizacji całego programu został przesunięty na rok 2011. Po pierwszej analizie wniosków i „Informacji dla Wnioskodawców”, komentarzy na forach, listach dyskusyjnych oraz w środowisku osób niewidomych i słabowidzących rozgorzało wiele dyskusji, ponieważ w stosunku do poprzednich edycji „Homera” nastąpiło kilka dość istotnych zmian (nie zawsze korzystnych dla beneficjentów programu), które opiszę poniżej.

Załączniki do wniosków: w tym roku PFRON nie wymagał zaświadczenia z zakładu pracy, ani ze szkoły. Należało jedynie wpisać dane teleadresowe, umożliwiające weryfikację podanych informacji, co było niewątpliwie dużym ułatwieniem dla Wnioskodawców (szczególnie osób uczących się, ze względu na termin przyjmowania wniosków). Dla osób nie uczących się i niepracujących utrzymany został zapis o konieczności bycia osobą poszukującą pracy i zarejestrowaną w Urzędzie Pracy przez co najmniej ostatnie 6 miesięcy.

Informacje o korzystaniu ze środków PFRON: tu nieprzyjemna niespodzianka spotkała wszystkich tych Wnioskodawców, którym upłynął termin karencji na udział w Programie, ale którzy w ciągu ostatnich 3 – ech lat korzystali ze środków PFRON na zakup jakiegokolwiek sprzętu czy oprogramowania specjalistycznego za pośrednictwem powiatów czy gmin (Mops-y, PCPR-y, GOPS-y). Jeśli Wnioskodawca w roku 2008 lub później otrzymał dofinansowanie w ramach programu „Likwidowanie barier w komunikowaniu się” lub „Likwidowanie barier technicznych” za pośrednictwem którejkolwiek z instytucji pomocowych, np. na program udźwiękawiający telefon lub upgrade posiadanego oprogramowania udźwiękawiającego komputer, nie mógł liczyć na pozytywną ocenę formalną wniosku w tegorocznej edycji „Homera”. Jest to spore zaskoczenie, ponieważ w latach ubiegłych karencja dotyczyła jedynie programów prowadzonych przez PFRON; obecny zapis wykluczył z grona Wnioskodawców dość sporą grupę potencjalnych beneficjentów. Zaskakuje to tym bardziej, że uzyskanie w gminie czy w powiecie dofinansowania na zestaw taki, jak choćby komputer z udźwiękowieniem, skanerem, programem typu OCR i drukarką i/lub monitorem brajlowskim w praktyce było nierealne, ponieważ instytucje te dysponowały bardzo ograniczonymi środkami, pozwalającymi na dofinansowanie tylko niektórych pomocy. Rzeczywista kwota dofinansowań wynosiła najczęściej od kilkuset do maksymalnie 3 – 4 tysięcy złotych i stanowiła nie więcej, niż 80% ostatecznej ceny przedmiotu dofinansowania.

Uzasadnienia wniosków (informacje niezbędne do oceny merytorycznej wniosku):

w kilkuczęściowej tabeli należało uzasadnić zarówno wybór przedmiotu dofinansowania w odniesieniu do posiadanego sprzętu, ewentualną konieczność kolejnego dofinansowania, podać informacje dotyczące barier w utrzymaniu, jak też szczególne utrudnienia Wnioskodawcy. W tym ostatnim przypadku, by uzasadnienie otrzymało 5 punktów, konieczne było udokumentowanie opisanych utrudnień. Każda z 5 – ciu części tabeli przy ocenie merytorycznej punktowana jest osobno. Prawidłowe wypełnienie tej części może wpłynąć na kolejność realizacji wniosków.

Wysokość wkładów własnych Wnioskodawców i maksymalna wysokość dofinansowania: nowością w obecnej edycji „Homera” jest zróżnicowanie wysokości wkładów własnych w zależności od tego, czy Wnioskodawca otrzymał już wcześniej dofinansowanie w ramach Programu (również, kiedy był on prowadzony w formie pożyczek) oraz bardzo ściśle określonych średnich dochodów miesięcznych na członka gospodarstwa domowego w roku 2010. I tak w przypadku sprzętu podstawowego minimalny udział własny wynosi 30%, a maksymalny aż 85% (dla osób, których dochody są równe lub przekraczają 3,5-krotność najniższego wynagrodzenia za pracę bez względu na to, po raz który otrzymają dofinansowanie). W przypadku sprzętu specjalistycznego i brajlowskiego progi te wynoszą odpowiednio od 10% do 75%. Po raz pierwszy deklarowany wkład własny i wnioskowana kwota muszą być samodzielnie wpisane przez osobę ubiegającą się o dofinansowanie w osobnej tabeli zgodnie z progami wyliczonymi na podstawie tabel PFRON z ostatnich stron „Informacji dla wnioskodawców”. Jak się okazało, ze względu na konieczność poprawnej interpretacji zapisów PFRON w tabelach z ostatnich stron „Informacji…”, była to jedna z najtrudniejszych dla Wnioskodawców części wniosku.

Na jaki sprzęt lub oprogramowanie można uzyskać dofinansowanie: PFRON w „Informacjach…” dość szczegółowo określił, na co można uzyskać dofinansowanie. Warto zwrócić uwagę na fakt, że od tego roku urządzenia lektorskie (takie jak np. ClearReader+) zaliczane są do kategorii sprzętu specjalistycznego. Zabrakło możliwości ubiegania się o dofinansowanie na zakup monitora większego, niż 24’’ w ramach tej kategorii, a w ramach sprzętu podstawowego zakupić można tylko te o przekątnej równej lub mniejszej niż 24’’. Co ważne: w tym roku nie ma możliwości wnioskowania tylko o sprzęt podstawowy – takie wnioski odrzucane są na etapie oceny formalnej. Pojawiła się natomiast możliwość sfinansowania zakupu urządzeń do nawigacji GPS przystosowanych do obsługi przez osoby słabowidzące lub niewidome (np. Nawigator GPS-4). Ten ostatni zapis nie do końca został dobrze zinterpretowany przez osoby wypełniające samodzielnie wnioski, ponieważ gros z nich wpisało do nich zwykłe nawigacje samochodowe.

Etapy rozpatrywania wniosków: kolejną nowością jest 2-stopniowa ocena wniosków (formalna i merytoryczna) połączona z ich punktowaniem. Przy weryfikacji formalnej brane jest pod uwagę kilka kryteriów, a w przypadku wykazania braku w dokumentacji wniosku lub samej jego treści (niewypełnione tabele, brak podpisów itp.) PFRON wysyła do Wnioskodawcy informację o konieczności jego uzupełnienia. Co ważne: wniosek można uzupełnić tylko 1 i Wnioskodawca ma na to 5 dni roboczych od momentu otrzymania wezwania. Kolejnym etapem jest ocena merytoryczna, w trakcie której sprawdzane są głównie dane dotyczące właściwości wnioskowanego sprzętu (poprawność specyfikacji, adekwatność ceny itd.) oraz przyznawane są punkty, na podstawie których powstają tzw. listy rankingowe. Co we wniosku jest punktowane? Oto pełna lista (na przykładzie wniosku „P” – osoby dorosłe):

1) stopień niepełnosprawności i jego zakres: maksymalną liczbę punktów otrzymują osoby głuchoniewidome, dodatkowe punkty przyznawane są, gdy niepełnosprawność jest sprzężona

2) aktywność zawodowa: tu premiowane są osoby korzystające w swojej pracy z komputera

3) posiadane wykształcenie: punktowane jest tylko wyższe i średnie

4) aktualnie realizowany etap kształcenia: największą ilość punktów uzyskują osoby uczące się w szkołach policealnych i studiujące (każdy rodzaj studiów)

5) miejsce zamieszkania: dodatkowe punkty dla osób mieszkających na wsiach lub w miastach do 5 tys. mieszkańców

6) inne kryteria: punkty przyznawane są, gdy Wnioskodawca po raz 1-szy uzyska dzięki dofinansowaniu pomoc ze środków PFRON; kiedy ani on, ani nikt z jego gospodarstwa domowego nie uzyskał żadnej pomocy ze środków PFRON w ostatnich 5 latach (w tym za pośrednictwem MOPS, PCPR itp.); kiedy Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; jeśli w gospodarstwie są również inne osoby niepełnosprawne; za udokumentowane szczególne utrudnienia wykazane w uzasadnieniu; za uzasadnienie wyboru w odniesieniu do posiadanych zasobów oraz za fakt kompletności wniosku w dniu jego złożenia.

Tutaj ciekawostka: maksymalnie można uzyskać 155 punktów, a minimalna liczba punktów uprawniająca do dofinansowania to 60 punktów. W praktyce jednak uzyskanie maksymalnej ilości punktów jest niemożliwe, ponieważ za każde oceniane kryterium można uzyskać tylko część maksymalnej puli punktowej. Np. w części nr 1 (stopień niepełnosprawności) osoba głuchoniewidoma otrzyma 20 punktów, niewidoma 15, niedowidząca 10. Dodatkowe punkty mogą w tym kryterium uzyskać osoby głuchoniewidome za stopień ubytku słuchu wykazany w zaświadczeniu lekarskim (10 i 5 punktów w zależności od stopnia) oraz osoby z niepełnosprawnością sprzężoną (10 pkt). Tak więc na maksymalną możliwą liczbę 40 punktów w tej części przeciętna osoba słabowidząca bez sprzężonej niepełnosprawności ma szansę tylko na 10 pkt Podobnie zróżnicowana punktacja jest np. w części nr 3 (posiadane wykształcenie): 10 pkt przyznawane jest osobie z wykształceniem wyższym, a 5 pkt osobie z wykształceniem średnim. Punkty nie sumują się (choć osoba posiadająca wykształcenie wyższe musi przecież posiadać również średnie). Wszystko to sprawia, że uzyskanie tej minimalnej liczby 60 punktów w wielu przypadkach (szczególnie wśród osób bezrobotnych) jest po prostu niemożliwe.

Po sprawdzeniu wszystkich wniosków w poszczególnych Oddziałach PFRON wywieszane są listy rankingowe, a do Wnioskodawców zostają wysłane pisemne informacje z decyzją dotyczącą przyznania (w tym wypadku z informacją o miejscu i czasie podpisania umowy oraz dokumentami niezbędnymi do okazania) lub odmową przyznania dofinansowania (w tym wypadku z uzasadnieniem braku dofinansowania).

Z uwagi na fakt, że w roku ubiegłym program „Komputer dla Homera” nie odbył się, liczba uprawnionych do składania wniosków osób znacznie wzrosła. Jednocześnie bardzo ostre kryteria przyznawania dofinansowania (m.in. korzystanie z pomocy MOPS czy PCPR w ostatnich 3 latach) wykluczają spore grono osób, które w innym wypadku byłyby do uzyskania pomocy uprawnione. Patrząc na ogromną liczbę beneficjentów, zgłaszających się do Oddziałów firmy Altix z prośbą o pomoc w wypełnieniu skomplikowanych druków, a dowiadujących się, że ze względu na tegoroczne obostrzenia nie mogą one składać wniosków, rodzi się pytanie, czy tegoroczna edycja programu „Komputer dla Homera” faktycznie jest po to, by pomagać i aktywizować, czy może tylko po to, by sprawiać wrażenie, że tak naprawdę jest.

Komentarze

komentarze